Seizoensblik

Onder de titel Seizoensblik presenteert Het Behouden Blik de ‘vaste’ wisselexpositie. Gemiddeld 3 tot 4 keer per jaar wordt een ander deel van de verzameling nader belicht, van verhaal voorzien en in woord en beeld aan u voorgesteld. Nu het museum al 7 weken gesloten is vanwege de intelligente lockdown kiezen wij ervoor om ons Seizoensblik niet te wisselen, maar voegen we het nieuwe verhaal gewoon toe voor extra veel leesplezier!

 

Half 11 Blooker tijd!  – december 2020

 

 

 “Het jaar is om, een nieuw vangt aan;

Wij wenschen U veel heil en zegen!

Mocht gij ook dit jaar BLOOKEREN gaan,

Dan hebben wij ons loon gekregen”.

 Aldus het achterblad van een Blooker’s cacao scheurkalender. Van welk jaar is niet bekend.

 

 

 

 


In deze laatste maand van dit jaar, met misschien wel een mooie winter in het verschiet, kijken wij in dit nieuwe Seizoensblik naar het verhaal van Blooker’s Cacao.

Volgens de overlevering wordt op 12 oktober 1813 één Baal Cacou BO. 138 ½ lb. afgeleverd aan de Heeren J. & C. Blooker. De eerste baal cacao in de Blooker historie en het begin van de Zeeuwse Chocolade Fabriek en Maalderij “De Vriendschap” buiten de Weesperpoort op Oetgenspad no. 83 in Amsterdam. Johannes en Cornelis Blooker blazen hiermee de half vergane snuifmolen van vader Jurriaan nieuw leven in en hebben de taken goed verdeeld. Johannes drijft het bedrijf en Cornelis trekt per postkoets en trekschuit de boer op en haalt de orders binnen. In Groningen aangekomen bestelt hij bij Johannes per expresse-koets maar liefst 600 lbs Zeeuwsche Chocolaad van de fijnste kwaliteit. De Vriendschap maalt, de omzet groeit, het land drinkt Blooker en de zaak die bloeit.

Na het vroegtijdige overlijden van Cornelis in 1836 zet Johannes de zaak voort samen met zijn zoon Jan Jacobus Jurriaan. In 1854 komt de molen stil te staan, om te worden vervangen door het allernieuwste! Een stoommachine neemt haar plaats in, een glimmend monster van veertien paardenkrachten, de eerste in Nederland aldus de firma, voor het vermalen van cacao.

De 2e helft van de negentiende eeuw vormt voor de Nederlandse cacao-industrie een periode van voortdurende ontwikkeling, vergroting van bedrijven en uitbreiding van afzetgebied. Amsterdam als centrum van deze industrie, telde in 1811 slechts vier chocolade-bereiders (met 8 knechten). In 1855 waren dat er tien en in 1880 al vijftien waaronder vijf grote, met stoomkracht werkende, cacaofabrieken.  J. & C. Blooker hadden in 1880 niet minder dan drie fabrieken aan de gang met ongeveer 40 werknemers en een mechanische aandrijfkracht van 60 pk. Al deze kracht werd aangewend voor het produceren van de in het buitenland beroemde ‘Hollandsche Poederchocolade’ die toen al in grote hoeveelheden in bussen naar Engeland, Frankrijk, België, Duitsland en Oostenrijk geëxporteerd.

Het bedrijf groeit met vallen opstaan en ontmoet natuurlijk in de loop van de tijd ook de nodige tegenslagen, zo is er in 1885 de grote brand.

 
Prent van de brand in 1885, stadsarchief Amsterdam en de fabriek in de jaren ’30, foto Peter Louw

In 1886 wordt een nieuwe fabriek gebouwd aan de Omval en de Weesperzijde. De cacao wordt inmiddels over de hele wereld verkocht en de naam van het bedrijf wordt veranderd in N.V. De Internationale Cacao-Fabrieken om 43 jaar later (1929) weer te worden teruggebracht naar het vertrouwde Blooker’s Cacao en Chocolade Fabrieken. Het bedrijf doorstaat de storm van twee wereldoorlogen, jongere generaties nemen het roer in handen, interieurs, machinepark en installaties worden gemoderniseerd om het bedrijf jong te houden. Naast cacaopoeder gaat het bedrijf ook de wereldmarkt op met de cacaoboter en de chocolade-couverture en de Blooker-korrels voor op de boterham.

Schoolplaat uitgegeven door J.B. Wolters Groningen, ill. B. Bueninck, 1903-1915.

 In 1963 wordt het 150-jarig jubileum gevierd met een grootse reclamecampagne. De bekendste slogan is zonder enige twijfel: Half 11 Blooker Tijd. De variatie waarin zelfs Van Houten en zijn vrouw Blookers Cacao drinken werd overigens door de rechter verboden. Al in de jaren ’50 wordt een kinderboekje op rijm uitgebracht als klantgeschenk. Het verhaalt de reclameslogan:

 

Er was er eens een torentje
dat was verschrikkelijk oud,
dat stond al eeuwen op de markt,
heel grijs en heel erg koud.

 Dat had twaalf ogen in zijn hoofd,
een neusje zwart en rond,
en twee vergulde wijzertjes
die dienden hem als mond.

 Die wijzers wezen heel de dag

getrouw de uren aan;
nog nooit in al die eeuwen
was de klok eens blijven staan.

 Maar op een dag was iedereen
wanhopig en ontdaan;
De klok was met een kwaaie krak
op half elf blijven staan ……

 

Wil je het hele verhaaltje lezen? Kom dan naar het museum, dan drinken we er ook een beker chocolademelk bij.

 


Ten tijde van het 150 jarig jubileum lukt het de fabriek niet om aan de Weesperzijde nog verder uit te breiden en wordt de zaak verkocht aan Bensdorp in Bussum. Na een aantal buitenlandse omzwervingen is de bekende Blooker’s Cacao weer in Nederlandse handen en nog steeds verkrijgbaar. Nu vervaardigd door Rademaker B.V.

 

Bron:
– 150 jaar Rood Wit Blauw, 1 ½ eeuw Blooker Cacao, 1964, 2.000 exemplaren
– Vriendenvanwatergraafsmeeer.nl

– Vereenigde Blikfabrieken, 1888-1938, korte geschiedenis der Nederlandse Blikindustrie, J.C. Westermann

 ©Het Behouden Blik, 2020

 

met aandacht vergaard, een kijkje waard!

vind ons leuk en blijf op de hoogte van de meest recente ontwikkelingen via:      hetbehoudenblik

Terug naar boven